Worstel jij soms ook zo met je ego?

 

 

Overgevoelig

‘Wat reageer je toch altijd overgevoelig’, zei een vriend tegen mij en daarmee raakte hij me vol in mijn maag. Een vuistslag had niet harder aan kunnen komen. Vervolgens deed ik er van alles aan om hem te overtuigen van zijn ongelijk. Hoezo overgevoelig, het wás toch onredelijk en onterecht wat die collega gezegd had tijdens de vergadering. En het was toch niet meer dan logisch om daar verontwaardigd op te reageren? En hoezo reageerde ik áltijd overgevoelig. Probeerde ik niet juist altijd om open te staan voor kritiek en een probleem van meerdere kanten te bekijken? Vriend keek me begripvol aan: ‘Mijn opmerking heeft je gekwetst. Sorry.’ Meteen voelde ik al mijn weerstand wegvloeien en kreeg ik het heldere inzicht dat hij dubbel gelijk had: mijn ego was gekwetst én daar had ik overgevoelig op gereageerd.

Kwetsbaar voor kritiek

De meeste mensen hebben een zorgvuldig opgebouwd ego; het beeld dat ze van zichzelf hebben en dat niet overeen hoeft te komen met de werkelijkheid. Hoe meer je jezelf identificeert met dat (positieve) zelfbeeld, hoe kwetsbaarder je bent voor kritiek, die je dan als een aanval op jezelf beschouwt. Wanneer je in staat bent om je identificatie met je zelfbeeld op te geven, kun je je ego steeds realistischer waarnemen en zien dat je een mens met goede en slechte eigenschappen bent. Carl Jung spreekt in dit verband over een individuatieproces: het proces van zelfverwerkelijking dat leidt tot wijsheid en zelfkennis.

 

Boeddhistisch verhaal

Het verhaal over de boeddhistische monnik Hakuin helpt mij bij dit individuatieproces.

Een mooie, ongehuwde vrouw in het dorp bleek zwanger te zijn. Haar ouders vonden dit een vreselijke schande voor de familie en wilden weten wie de vader was. Uit schaamte en angst wilde de jonge vrouw het niet vertellen, maar onder druk wees zij naar de boeddhistische monnik Hakuin, de zenmeester die bekend stond om zijn zuivere manier van leven. Toen de woedende ouders Hakuin confronteerden met de beschuldiging van hun dochter, reageerde hij met de eenvoudige vraag: ‘Is dat zo?’

 Toen het kindje geboren was brachten de ouders de baby naar Hakuin, met de mededeling dat hij er verantwoordelijk voor was en dus voor hem moest zorgen. Opnieuw reageerde deze met de vraag: ‘Is dat zo?’, terwijl hij het jongetje van hen aannam. Plichtsgetrouw en liefdevol zorgde Hakuin de daarop volgende tijd voor het kind, totdat de jonge vrouw gewetenswroeging kreeg en vertelde dat een man uit het dorp de werkelijke vader was, die ze in bescherming had willen nemen.

 De berouwvolle ouders gingen opnieuw naar Hakuin, nu om het kind weer op te halen. Ze boden hun excuses aan en legden uit wat er gebeurd was. ‘Is dat zo?’, vroeg de monnik en gaf het jongetje zonder verder commentaar terug aan de grootouders.

Is dat zo?

Tegenwoordig probeer ik me kritiek of pijnlijke opmerkingen van anderen niet direct aan te trekken en stel ik eerst de vraag: ‘Is dat zo?’ Daarmee creëer ik ruimte voor onderzoek, zodat ik niet instinctief reageer en gelijk in de verdediging schiet. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan, want ik ben net als bijna iedereen gehecht aan mijn positieve zelfbeeld.

Mijn dochter komt de kamer binnen: ‘Mam, je appeltaart staat aan te branden!’

‘Is dat zo?’

‘Ja, dat is zo!’

De aangebrande lucht die uit de keuken walmt, levert het bewijs. Verdorie, daar gaat mijn poging om indruk te maken op mijn visite met zelfgebakken taart. Loopt mijn ego toch weer een deukje op.

photo-1513335629522-dc7db256fe6c

2 gedachten over “Worstel jij soms ook zo met je ego?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s