Maandelijks archief: januari 2019

De zeven hoofdzonden – 7. Acedia (gemakzucht, traagheid, luiheid)

Met de connotatie van deze laatste der zeven hoofdzonden heb ik een beetje moeite. Wat mij betreft spreken de andere zes (hoogmoed, hebzucht, lust, afgunst, onmatigheid en woede) voor zich, maar de negatieve interpretatie van Acedia wil ik toch even ter discussie stellen en op z’n minst nuanceren.

Werken is de norm

Wat is luiheid eigenlijk precies? Van Dale beschrijft lui in de eerste betekenis als zonder werklust, afkerig van werk of inspanning en in de tweede betekenis als niet spoedig overgaand tot het genoemde of bedoelde, geneigd uit te stellen.

Werken is dus de norm en uitstelgedrag is uit den boze. Dit blijkt ook uit een aantal gangbare spreekwoorden: arbeid adelt, ledigheid is des duivels oorkussen, hij is liever lui dan moe en het luie zweet eruit werken.

Ook de bijbel is duidelijk over luiheid in bijvoorbeeld Spreuken 6:6-11:

Ga tot de mier, gij luiaard,
zie haar wegen en word wijs

Of in Spreuken 10:4-5:

“Een trage hand maakt arm,
maar de hand des vlijtigen maakt rijk.
Wie verzamelt in de zomer, is een verstandig zoon;
wie slaapt in de oogsttijd,
is een zoon die zich schandelijk gedraagt.”

Druk = geluk?

Dit alles past natuurlijk uitstekend binnen het gedachtegoed van calvinistisch Nederland, waar het arbeidsethos sinds jaar en dag hoog is. Wie niet werkt heeft iets uit te leggen. We zijn met z’n allen drukker dan ooit. Vraag aan een willekeurige Nederlander hoe het met hem gaat en hij zal zeggen: ‘druk, druk, druk.’

De vraag is of al dat druk zijn geluk en voldoening oplevert. Schieten we niet te ver door in ons voortdurende streven naar meer, groter en rijker? Natuurlijk, de huur of hypotheek moet betaald, een tweede auto voor de deur is praktisch en de kinderen moeten lid zijn van verenigingen en clubjes en goed in de kleren zitten. Dus rennen en vliegen we maar door om steeds meer te bereiken, zonder te genieten van alle goede dingen die er al zijn, soms zelfs tot we helemaal burn-out zijn.

In groter verband  brengen we met ons streven naar ‘vooruitgang’ ook moeder Aarde veel schade toe. Zij raakt net als wijzelf overspannen, uitgeput en opgebrand. De massale acties van de jongeren in België stemmen mij in dit kader hoopvol. Zij maken zich terecht zorgen over het klimaat en milieu en pleiten voor een duurzamere samenleving. Het goede nieuws is dat de grote offers die we daarvoor zouden moeten brengen, volgens mij helemaal geen offers zijn. Heerlijk toch, om een tandje terug te mogen schakelen?

The Italian way

Zelf heb ik op dit moment geen betaald werk en ben zogezegd in between jobs, omdat ik andere, bewuste keuzes gemaakt heb. Natuurlijk heeft dat financiële consequenties, maar toch voel ik me rijker dan ooit: meer in verbinding met de natuur en het grotere geheel. Ik voldoe niet meer aan de verwachtingen van de maatschappij en dat mag je gerust lui of gemakzuchtig noemen, maar wat gun ik iedereen iets van die ‘luiheid’. Het zou wat mij betreft de nieuwe norm mogen worden. Dolce far niente,  zoals de Italianen zeggen, daar vaart iedereen wel bij, inclusief moeder Aarde. Dat is pas vooruitgang. ♥

 

De weg kwijt

 

Wij, Man en ik, maakten vorige week een wandeling en volgden de ‘paarse’ route Wildenberg in het Reestdal. Voor de zekerheid had ik de route ook uitgeprint en Man had zijn GPS bij zich. Dat lijkt misschien een beetje overdreven voor een wandeling van amper 7 km, maar gezien het ontbreken van iedere vorm van richtinggevoel bij ons beide, met vele dwalingen tot gevolg, was dit echt geen overbodige luxe.

De eerste kilometers ging alles goed en we durfden al voorzichtig te geloven dat we deze route probleemloos uit zouden lopen. Helaas. Voorbij het Spookmeer (dat zijn naam dankt aan de ‘witte wieven’ die er regelmatig rondspoken) raakten wij het paarse spoor volledig bijster. De routekaart, noch de GPS bood soelaas; wij waren wederom verdwaald en hadden geen idee welke kant we op moesten.

 

Dom of gevaarlijk?

Gelukkig bleek de redding nabij in de vorm van een aardige mevrouw, die het gebied naar eigen zeggen op haar duimpje kende en ons na een korte aarzeling wel wilde helpen. Enigszins behoedzaam boog ze zich over onze wandelkaart en wist zich feilloos te oriënteren. Ze kon ook precies aanwijzen waar wij verkeerd gelopen waren.  Man en ik keken elkaar besmuikt aan, terwijl de aardige mevrouw uitlegde hoe we terug moesten lopen. En het lag echt niet aan haar, maar we begrepen er geen snars van. Vertwijfeld peilde de aardige mevrouw ons, alsof ze probeerde in te schatten of we nu echt zo dom waren, of dat we gevaarlijk waren en iets kwaads in de zin hadden. Ze koos, terecht, voor de eerste optie, maar bleef op haar hoede toen ze aanbood een stuk met ons mee te lopen, omdat ze toch die kant op moest.

Wegwijzer

Wat schichtig liep ze voorop, alsof ze ieder moment verwachtte een klap op haar hoofd te zullen krijgen. Toen we het punt bereikten waar Man en ik de paarse route konden vervolgen, las ik een pure opluchting in haar ogen, waarschijnlijk omdat er niets vreselijks gebeurd was. Dit is natuurlijk speculatie van mijn kant, maar wie wel eens naar Opsporing Verzocht heeft gekeken, weet hoe sommige mensen misbruik maken van de kwetsbare positie van andere mensen. Gelukkig gunde de aardige mevrouw ons het voordeel van de twijfel, maar ik kan me haar aarzeling heel goed voorstellen. Zelf durf ik niet eens alleen in het bos te lopen, wat eigenlijk heel jammer is.

 

Lieve aardige mevrouw, mocht u dit toevallig ooit lezen: het geeft mij moed en vertrouwen dat u zich niet door uw angst, maar door uw behulpzaamheid heeft laten leiden. Hartelijk dank nogmaals. U bent een ware wegwijzer. ♥

Het kind in mij

 

 

Diep van binnen schuilt een kind in mij. Meestal merk ik daar niets van, maar af en toe roert ze zich. Dan wil ze aandacht, weet ik inmiddels. Het is een lief meisje, gevoelig en een beetje verlegen. Ze wil het graag iedereen naar de zin maken, vooral degenen van wie ze houdt. Soms begrijpen mensen haar niet en denken dat ze boos is, terwijl ze gewoon heel diep nadenkt over de dingen. Dan is ze stil en voelt ze zich alleen.

Vroeger vond ik het vervelend als ik merkte dat het meisje zich eenzaam voelde. Ik vond het ongemakkelijk en sloot haar buiten. Dan dacht ik, kom op kind, zeur niet zo en ga wat leuks doen. Tot ik erachter kwam dat ik mezelf daarmee te kort deed, omdat er altijd iets bleef knagen. Het kind in mij had troost nodig, die alleen ik haar kon geven.

Tegenwoordig neem ik haar op schoot en fluister lieve dingen in haar oor. Ik vertel haar dat ze goed is zoals ze is en dat ik van haar hou. Zo blijven we dan zitten, tot ze zich ontspant. We zijn innig met elkaar verbonden, die kleine meid en ik. Boosheid, angst, verdriet, onzekerheid, het mag er allemaal zijn in deze vriendschap voor het leven. ♥

f1f67dc437e803d60278eea5cd0ec429

Met deze tekst doe ik mee met #8 schrijfuitdaging van Schaap Schrijft https://schaapschrijft.wordpress.com/2019/01/05/8-schrijfuitdaging/

De zeven hoofdzonden – 6. Ira (woede)

De Indiase filosoof Acharya Shantideva zei meer dan duizend jaar geleden al: ‘Er is geen groter kwaad dan woede en er is geen grotere deugd dan verdraagzaamheid.’

Juist in India gingen vorige week duizenden vrome conservatieve hindoes de straat op, om hun woede te uiten over twee vrouwen die het gewaagd hadden de Sabarimala-tempel binnen te gaan. Deze hindoe-tempel is vanwege een religieus verbod verboden terrein voor meisjes en vrouwen tussen de tien en vijftig jaar, omdat zij kunnen menstrueren en daarmee als onrein gezien worden.

Een teken van zwakte

Daar kan ik dan weer woedend om worden, maar dat doe ik niet, omdat ik de wijze woorden van de Dalai Lama ter harte neem. Hij zegt: ‘Waar het verstand ophoudt, begint de woede. Daarom is woede een teken van zwakte.’

Woede is een krachtige emotie, een primaire reactie van je lichaam wanneer je je benadeeld voelt. De adrenaline giert door je lijf en je kunt niet meer helder nadenken; de woede gaat met je aan de haal. Het zijn de momenten waarop je soms dingen doet, waarvan je later spijt hebt. Ik ben er niet trots op, maar zelf ben ik in het verleden regelmatig woedend geweest, met knallende deuren, geschreeuw, gestampvoet en soms een slingerend voorwerp tot gevolg. Die tijd ligt gelukkig achter me. Hoe ik dat gedaan heb?

Anger management

Omgaan met woede betekent niet dat je haar moet onderdrukken, dat werkt averechts en is ongezond omdat je daarmee stress opbouwt. Nee, anger management werkt juist door de emotie te laten bestaan en er objectief, dat wil zeggen oordeelvrij, naar te kijken. Alleen maar te kijken naar wat er zich in je lichaam en in je hoofd afspeelt. Daarbij helpt het om je te realiseren dat de heftigheid van de emotie maximaal twee minuten standhoudt. Neem dus twee minuutjes de tijd om van een afstandje zonder oordeel naar je binnenwereld te kijken en je zult merken dat de woede vanzelf wegebt. Probeer vervolgens met mededogen naar de trigger van je heftige emotie te kijken: die a-sociale weggebruiker had misschien haast om bij zijn zieke kind te kunnen zijn, je onredelijke partner is misschien nerveus vanwege een moeilijke beslissing die hij moet nemen op zijn werk.

Wanneer je niet in de ban van je woede terecht komt, lukt het meestal om constructiever te reageren. En daar doe je jezelf en je omgeving een groot plezier mee. In India hebben miljoenen vrouwen als tegenreactie op de agressieve protestbeweging een keten van 600 km (dat is twee keer de lengte van Nederland!) gevormd om op vreedzame wijze aandacht te vragen voor genderongelijkheid in hun land. Mooi toch? ♥