Alle berichten door Elisabeth

Onbedoeld gekwetst

 

Deze maand verscheen er een verhaaltje van mij in Psychologie Magazine. De eerdere oproep luidde: ‘Welke gebeurtenis wil je achter je laten? Schrijf een afscheidsbrief aan een nare ervaring, relatie, vriendschap of werksituatie.’

Het zaadje van mijn faalangst

Nu zijn er best veel zaken die ik achter me wil laten, grote thema’s ook, maar in dit geval besloot ik het klein te houden en een brief te schrijven aan de badjuffrouw van wie ik bijna vijftig jaar geleden zwemles kreeg. Zij plantte namelijk het zaadje van mijn faalangst door mij voor straf in de hoek te zetten, terwijl ik juist enorm aan het ploeteren was in het water. Strekking van het verhaal is dat ik soms nog steeds bang ben om fouten te maken, maar dat ik inmiddels weet dat je fouten mág maken.

Ik denk trouwens niet dat de betreffende badjuffrouw zich realiseerde wat haar gedrag deed met een meisje van amper vijf jaar, laat staan dat ze kon voorzien dat datzelfde meisje er vele jaren later een stukje over zou schrijven in een tijdschrift.

 

Sorry kids

Zelf ben ik juf op een basisschool geweest. Ik weet met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dat ik daar ook missers gemaakt heb. Kinderen zijn kwetsbaar en een verkeerde inschatting of foute opmerking is snel gemaakt, hoe betrokken je ook bent. Daarom een welgemeend excuus aan de leerlingen die ik onheus bejegend of gekwetst heb: sorry kids, het was niet mijn bedoeling om jullie te beschadigen.

Vanmiddag komt mijn dochter bij me langs. Ook bij haar heb ik onbewust steken laten vallen, al beschouw ik mezelf als een gewetensvolle moeder, die streefde naar een enigszins strenge, doch liefdevolle opvoeding. Ze is inmiddels twintig jaar en uitgegroeid tot een prachtige, jonge vrouw, van wie ik heel veel hou. Ik hoop maar dat dat voldoende compenseert om de opgelopen averij te herstellen.

Maar vandaag is alles goed. Ik haal haar op van het station, we drinken samen thee, nemen er wat lekkers bij en gaan dan naar de bioscoop: The Lion King. Een film waarvan we de video uit 1994 wel honderd keer samen bekeken hebben. Vandaag is alles goed. Hakuna Matata! ♥

Do It Yourself

De laatste tijd kom ik wat minder toe aan het schrijven van blogs, omdat ik mezelf sinds een paar weken helemaal verlies in een nieuwe activiteit: haken. Dat klinkt suf, en dat is het ook wel een beetje, maar wat vínd ik het leuk. Nu ben ik op handwerkgebied geen natuurtalent – ik herinner me vooral de groezelige broddelwerkjes die ik op de lagere school moest breien van de handwerkjuf – maar met behulp van YouTube tutorials begint mijn haakwerk zowaar ergens op te lijken. Bovendien had ik een missie. Dat zit zo:

Huiswerkopdracht

Eind mei keek ik naar het tv-programma  Collegetour, waarin reclamemaker Diederick Koopal te gast was (bekend van prijswinnende reclames als ‘Biertje?’, met die foute skileraar en ‘Bedenk goed, wat je met je laatste Rolo doet’, met dat na-na-na-na-na treiterjoch en die olifant). Als creatief brein gaf Koopal zijn toehoorders een leuke huiswerkopdracht: bedenk nou eens een persoonlijk cadeautje voor een jarige, waar je hem of haar echt mee verrast. Het hoeft niet veel te kosten, bij voorkeur juist niet.

Eureka!

Onmiddellijk draaiden mijn hersenen op volle toeren. Van de eerstvolgende jarige had ik onthouden dat hij pannenkoekplanten zo leuk vond, dus dat was een goed uitgangspunt, zij het niet bijster origineel. Om het cadeau wat persoonlijker te maken, kocht ik bij de Action schoolbordverf, waarmee ik een gewone bloempot matzwart verfde, zodat ik er een toepasselijke tekst op kon krijten. Dat zag er al behoorlijk gelikt uit, maar ik miste nog iets. Daarop volgde mijn eurekamomentje: ik zou amigurumi gaan haken, kleine schattige beestjes, die al mijn toekomstige cadeautjes moeten opleuken.

Zo gezegd, zo gedaan. Ik volgde haaktutorials, kocht boeken met haakpatronen, schafte haaknaalden- en garen aan, kralen, knoopjes, oogjes en meer. En ik begon te haken. Een kikker voor iemand die wel een opkikker kan gebruiken, een varkentje voor het feestvarken, een uiltje voor een afgestudeerde, een pechvogel voor… juist ja. De mogelijkheden zijn legio en ik krijg ook steeds weer leuke nieuwe ingevingen.

DIY

De pannenkoekenplantvriend nam zijn cadeau verrast in ontvangst, stak de loftrompet over de trendy zwarte bloempot met de handmade groene, gehaakte muis die op de rand van de pot balanceerde. De tekst in krijtletters: Piep, piep, hoera!

Mission accomplished. Inmiddels heeft ook een tweede zwarte bloempot met haakbeestje en tekst zijn weg naar een verraste jarige gevonden. Deze keer voorzien van een olijfboompje voor op het terras. Overigens zijn er op internet nog veel meer leuke DIY ideetjes te vinden met schoolbordverf.

Ik haakte de laatste weken al een klein voorraadje amigurumi bij elkaar en heb er voorlopig nog geen genoeg van. Want wat is het een prettige, mindful bezigheid: Heerlijk Helder Haken. Diederick Koopal had het kunnen bedenken 😁. ♥

Leve de camping!

Mijn hele leven kampeer ik al. De eerste foto’s dateren van zomer ’67 waar ik als huilende baby in een campingbedje gekiekt ben. ‘En je had zo’n pijn in het buikje’ schreef mijn moeder eronder, die in die tijd nog een passend bijschrift onder elke zorgvuldig ingeplakte foto bedacht. Tja, buikpijn op de camping; het was de eerste, maar zeker niet de laatste keer. Om nou te zeggen dat het deel uitmaakt van de charme van kamperen gaat misschien wat ver, maar toch horen de onvermijdelijke ontberingen er wel degelijk bij, juist omdat zij, eenmaal overwonnen, de mate van geluk en tevredenheid bepalen. Zelden heb ik me gelukkiger gevoeld dan de ochtend na een helse nacht met storm en regen in een niet 100 procent waterdichte tent. Wanneer je dan de volgende ochtend de schade opneemt, de losgerukte haringen opnieuw in de grond slaat, je slaapzak te drogen hangt om vervolgens voor je tentje met een mok koffie naar de opkomende zon te kijken, weet je: ik zou niet anders willen.

Levendig en aards

Nergens voel ik me zo levendig en aards als op de camping. Ook is het de plek waar ik de meeste sociale contacten heb gelegd. Met mijn wat introverte aard ben ik zeker geen allemansvriendje, maar op de camping lijken er andere mechanismen in werking te treden. Als kind maakte ik makkelijk vriendinnetjes op de camping en heb ik bijvoorbeeld jarenlang contact gehouden met mijn zogeheten penvriendin Stefanie. Ellenlange brieven schreven we elkaar in de jaren zeventig en tachtig. Ook voor romantische contacten was de camping de place to be. Mijn eerste kus kreeg ik op dertienjarige leeftijd van een Duitse jongen, die net als ik met zijn ouders op vakantie was en nog later volgden Italiaanse vakantievriendjes.

De camping verbroedert, grenzen en taalbarrières lijken weg te vallen, iedereen is er gelijk: wie ooit wel eens naast zijn buurman boven een Frans toilet heeft gehangen, slechts gescheiden door een formica wandje, weet wat ik bedoel. Pretenties zijn niet vol te houden wanneer je beiden met de spetters op je sandalen besmuikt uit je hokje stapt. En daar kan je dan maar beter de humor van inzien, zodat er veel te lachen valt op de camping, want er gebeurt altijd wel iets. Tegenwoordig ga ik met Man en caravan op pad, iets minder avontuurlijk misschien, maar het saamhorigheidsgevoel dat ik op de camping ervaar, verandert niet.

Verbindende Buurtcamping

Hulde daarom voor het initiatief van de Buurtcamping: in 2013 begonnen met één camping in één park, worden er dit jaar al 37 gerealiseerd op plekken in heel Nederland. De Buurtcamping heeft een prachtige missie en wil kamperen voor iedereen toegankelijk maken, omdat kamperen verbindt. De organisatie draait volledig op vrijwilligers. Extra sympathiek is dat eenderde van de kampeerders bestaat uit betalende buurtbewoners, eenderde uit buren die om financiële redenen niet op vakantie kunnen en eenderde uit buren die vrijwilligerswerk doen op de camping. Hoe mooi kan het leven zijn?

Warm aanbevolen: debuurtcamping.nl ♥

Lichtend voorbeeld

In Berlijn bestaat sinds twee jaar een liberale moskee. Ik vind dat een hoopvol gegeven. Deze Ibn Rushd-Goethemoskee is opgericht door de vrouwelijke imam Seyran Ates, een Duitse advocaat van Koerdisch-Turkse afkomst. In de moskee kunnen vrouwen en mannen tegelijkertijd bidden en ook homo’s en transgenders zijn er welkom. Verder staat het vrouwen vrij om een hoofddoek te dragen, hoewel Ates daar kritisch tegenover staat, maar is gezichtsbedekking verboden.

Imagine

Wat een moed is er nodig voor een dergelijk initiatief; om als vrouw dwars tegen dogma’s in te gaan en krachtig op te komen voor je overtuigingen. De prijs die zij daarvoor betaalt is hoog, want zij ontvangt regelmatig doodsbedreigingen uit conservatieve hoek. Desondanks blijft zij haar boodschap verkondigen: ‘We hebben een historisch-kritische exegese van de Koran nodig. Een tekst uit de 7e eeuw mag en kan niet letterlijk opgenomen worden.We zijn ervan overtuigd dat we de Koran moeten lezen, die gericht is op barmhartigheid, liefde voor God en vrede. De moskee zal een plaats zijn voor al de mensen die niet voldoen aan de regels en voorschriften van conservatieve moslims.’

Wat mij betreft zou een dergelijke houding ook verlichting kunnen brengen binnen de christelijke kerken, waar oude voorschriften en gebruiken nog steeds leidend zijn en de bijbel veelal traditioneel geïnterpreteerd wordt. In de ideale wereld zou dat uitmonden in één wereldkerk, met één God (die je ook Liefde, Bron, Energie, Natuur, Pipo of welke naam dan ook kan noemen) waar echt iedereen welkom is om barmhartigheid, liefde en vrede uit te dragen. En dan heb je uiteindelijk helemaal geen kerk meer nodig. Imagine all the people, sharing all the world.

Existentiële angst

En daarvoor is dus de moed nodig om je existentiële angsten los te laten. De angst voor alles wat anders is, de angst voor het onbekende, de angst dat er niet genoeg is, de angst om nergens bij te horen, de angst om ergens bij te horen. Wie zich bewust is van zijn belemmerende gedachten, want het zijn slechts gedachten, kan muren slechten. Angst sluit deuren, terwijl liefde harten opent.

Het maakt niet uit wiens volgeling je bent of wie je bewondert, of dit nu Jezus, Mohammed of Boeddha is, maar wees barmhartig, liefdevol en vredig. Overtuig jezelf ervan dat er genoeg is voor iedereen. Zoals Ghandi zei, biedt de aarde genoeg voor ieders behoeften, maar niet voor ieders hebzucht. Voor mij is Seyran Ates met haar moedige optreden een hedendaagse inspiratiebron. Zij zet haar angst opzij en draagt de kern uit van wat spiritualiteit volgens mij werkelijk is: onderlinge verbondenheid. Een diep besef dat alles met alles samenhangt in een eindeloos verband. Als het goed gaat met jou, gaat het goed met mij.

Ik maak een diepe buiging voor Seyran. ♥

Simpelweg gelukkig

Een eigen huis, een plek onder de zon
en altijd iemand in de buurt die van me houden kon. 
Toch wou ik dat ik net iets vaker,
iets vaker simpelweg gelukkig was.

Is dit het nou?

Wie herinnert zich niet dit liedje uit eind jaren tachtig? Afgezien van het aanstekelijke deuntje, is de inhoud van de tekst heel herkenbaar. Je hebt zo’n beetje alles wat je hartje begeert, je hebt eigenlijk niets te klagen en toch voel je je zozo, niet echt happy. Je staat ’s morgens op, doet wat je moet doen en gaat weer slapen. De dagen rijgen zich aaneen zonder gedenkwaardige gebeurtenissen en je denkt: is dit het nou?

Het goede nieuws is dat je jezelf kunt trainen in het creëren van geluksmomentjes, zodat je elke dag een paar pareltjes aan je ketting kunt rijgen. En zoals dat gaat met trainen, hoe vaker je het doet, hoe beter je erin wordt, dus hoe groter en glanzender de parels zullen zijn. Echt waar, elke dag heeft zulke verborgen schatten in zich, je moet ze alleen wel willen zien en er de juiste waarde aan toekennen door er doelbewust bij stil te staan. Je moet als het ware oefenen in oplettendheid, zodat je de schoonheid van kleine dingen ziet.

Geluksmomentjes

Een paar voorbeeldjes. Man en ik liepen door de tuin en bleven stilstaan bij het armetierige, bladloze olijfboompje dat de winter zo te zien niet goed doorstaan had. ‘Die moet helaas bij het tuinafval’ concludeerde ik. ‘Tja,’ zei man ‘al had hij maar één groen knopje, dan zou hem dat lot bespaard worden.’ En verhip, een week later ontwaren we een speldenprikje groen aan het uiteinde van een takje. Alsof het boompje ons gehoord heeft. Een moment om te koesteren.

Hetzelfde geldt voor het pimpelmezenpaar dat een nestje heeft gebouwd in het nestkastje dat ik heb opgehangen. Sterk vermagerd door alle vlieguren, vliegen ze af en aan met wurmpjes en andere lekkernijen in hun snaveltjes om hun piepende kroost een goede start te geven. Ontroerend.

Ook word ik blij van het tuinlichtje met een zonnecel dat ik heb gekocht. Zelfs als de zon die dag niet heeft geschenen, floept het lichtje aan zodra het begint te schemeren. Wonderbaarlijk toch? Een potje zonlicht. Energie gratis en voor niks.

Mijn dochter, die een te druk leven leidt om veel aandacht aan haar moeder te besteden, belde afgelopen week twee keer. Zomaar! Heerlijke gesprekken, waar ik nog weken op kan teren.

De koffie op de camping smaakte weer ouderwets goed. Nescafé met een lepeltje Completa. Thuis zouden we er onze neus een beetje voor ophalen, want verwend met een espressoapparaat met vers gemalen koffiebonen, maar op de camping lijkt alles lekkerder te smaken. Het kampeerseizoen is weer geopend!

Parels rijgen

Zo zou ik nog wel een tijdje door kunnen gaan met het opsommen van geluksmomentjes. Want wat te denken van het geluid van kabbelend water, lammetjes in de wei, de zon op je huid, een wit zeil tegen een strakblauwe lucht of het indrukwekkende schouwspel van een naderende onweersbui? Ik laat ze vaak de revue passeren als ik ’s avonds in bed lig. Zo val ik meestal met een blij gevoel snel in slaap. En ’s morgens word ik dan weer wakker met een opgeruimd gevoel van verwachting; benieuwd welke pareltjes ik de komende dag weer aan kan rijgen. Moet je ook eens proberen. Je wordt er simpelweg gelukkig van. ♥

 

Giftige woorden

Gisteren werd in veel boeddhistische landen Vesak gevierd. Met Vesak of Vesakha Puja vieren boeddhisten de geboorte, het sterven en de verlichting van de Boeddha (ca. 2600 jaar geleden). Het is daarmee het belangrijkste boeddhistische feest. De datum ervan is afhankelijk van de maankalender; bij de eerste volle maan in de maand Vesaka. Vesaka is de zesde maand volgens de hindoekalender en valt meestal samen met onze maand mei of juni. Dit jaar viel Vesak dus op zondag 19 mei.

Juist spreken

Het is een tempelfeest dat in boeddhistische landen als Indonesië, Nepal, India en Sri Lanka uitbundig wordt gevierd met offers, optochten, lichtjes en bloemen. Voor velen is het de vrolijkste dag van het jaar, maar ook een dag die een diepe spirituele betekenis heeft. Er wordt uitgebreid stilgestaan bij de vijf ‘oefenregels’: 1. alle leven respecteren 2. bezittingen van anderen respecteren 3. geen seksueel wangedrag vertonen 4. juist spreken en 5. oplettend eten, drinken en consumeren.

Wie deze oefeningen in oplettendheid consequent uitvoert, zal steeds vaker in contact komen met zijn eigen boeddhanatuur van liefde en helderheid. Zelf oefen ik veel met de vierde regel, juist spreken. De klassieke opvatting over juist spreken gaat over de waarheid spreken, niet met gespleten tong spreken, niet op een wrede manier spreken (hieronder vallen ook schreeuwen, vloeken en iemand zwart maken) en niet overdrijven of mooier maken.

En dat is soms moeilijker dan het misschien lijkt. De waarheid spreken kan namelijk ook kwetsend zijn. Wat zeg je bijvoorbeeld als een vriend jouw mening vraagt over zijn nieuwste boek, kunstwerk of ander project dat jij echt niet goed vindt, maar waar hij zijn ziel of zaligheid in heeft gelegd? Meestal draai ik er wat onhandig omheen en probeer ik toch iets positiefs te verzinnen. In andere situaties, zoals bij een meningsverschil, betrap ik mezelf af en toe op stemverheffing of uit ik hartgrondig een krachtterm (een drieletterwoord dat begint met een k) als ik mijn hoofd stoot. Ook wil ik een verhaal wel eens wat aandikken om het voor de luisteraar boeiender te maken of mezelf in een positiever daglicht te plaatsen.

Lief

Heel menselijk allemaal, dat wel, maar toch wil ik alert blijven op de kracht en de macht van giftige woorden. Zeker in deze tijd van social media, waarin de drempel om je gal over anderen te spuwen steeds lager lijkt te worden, vind ik het belangrijk om mijn eigen woordkeuze op juistheid te blijven onderzoeken. Een feestdag als Vesak zet mij ertoe aan om weer even de puntjes op de i te zetten. Het herinnert mij aan vroegere tijden, toen mijn moeder juist met Kerst tegen mij en mijn broertjes zei: ‘Nu geen ruzie maken, vrede op aarde.’

Giftige woorden kunnen mensen letterlijk ziek maken. Speak kindly! Of in goed Nederlands: doeslief. ♥

lotus-kaars-in-hand-gelukkige-vesak-dagachtergrond_45981-218

Sporten: een oefening in geduld

 

Een gezonde geest in een gezond lichaam, da’s een mooi streven. Dat dit niet altijd even makkelijk in praktijk te brengen is, bleek gisteren weer eens pijnlijk duidelijk. Om mijn lichamelijke conditie wat te verbeteren, ben ik sinds kort lid van een power walking club. Dit betekent twee à drie keer in de week in groepsverband gedurende een uur stevig doorlopen, met tussendoor een aantal spierversterkende oefeningen. Omdat het een natuurlijke manier van bewegen is, met weinig weerstand, is de kans op blessures nagenoeg nihil, zo beloofde de brochure.

Squats en armpje drukken

Nou ben ik als het op sporten aankomt geen natuurtalent. Ik was dan ook al lang blij dat ik het tempo redelijk bij kon houden en niet te ver achterop raakte bij de groep. De spieroefeningen bleken een ander verhaal. Hoewel ik dapper probeerde mee te doen met de squats, opdrukken, armpje drukken en dribbelen op de plaats, gaven mijn spieren met enige regelmaat waarschuwingssignalen dat ze hier niet van gediend waren. Maar omdat de aanhouder wint, besloot ik gewoon door te gaan met strekken en buigen en rekken en veren. Totdat.. Ja, totdat ik een scheurende pijn door mijn linkerkuit voelde trekken en ik geen stap meer kon verzetten. Daar stond ik dan met mijn goede gedrag.

 

Ik strompelde een stukje verder, maar kon op die manier de eindstreep niet halen. De trainster moest me het laatste stuk van de route met de auto vervoeren. Wat een afgang. De diagnose: een coup de fouet oftewel een zweepslag. Dit betekent een scheurtje in de kuitspier met een flinke zwelling tot gevolg. En pijn, veel pijn; het is me duidelijk waar die naam zweepslag vandaan komt. Niets ernstigs gelukkig, met rust geneest het vanzelf, maar wel heel onhandig. Nu hobbel ik dus op krukken door het huis en moet ik zo veel mogelijk met mijn geblesseerde been omhoog zitten. Afhankelijk van de ernst van de blessure kan dit zo’n twee tot acht weken duren. Twee tot acht weken!

Not my cup of tea

Nee, sporten zal wel nooit mijn ding worden, als ik het zelfs voor elkaar krijg om bij een low risk activiteit een blessure op te lopen. Voorlopig moet ik het een poosje rustig aan doen, zodat mijn gepijnigde soleus (scholspier) kan herstellen. Daarmee wordt het ook een oefening in geduld, een training van de mind, nu ik fysiek gemankeerd ben. Want het valt niet mee om letterlijk uit de running te zijn en slechts met de beentjes omhoog en een kopje thee op de bank te kunnen zitten.

Een gezonde geest in een gezond lichaam; ik blijf mijn best doen! ♥

 

Zalig Pasen, wat betekent dat eigenlijk?

Mijn man en ik wensten elkaar een zalig Pasen. Tegelijkertijd vroeg ik me af wat we elkaar daarmee nou precies toewensten. Ik bedoel, het is zalig weer deze paasdagen en het paasbrood smaakte ook zalig bij de brunch, maar ik nam aan dat dit niet helemaal de strekking van de paaswens is.

De betekenis

In mijn werk ben ik altijd bezig met taal, taal is echt een grote liefde van mij, dus ook in dit geval was ik benieuwd naar de exacte betekenis van het woord zalig, in de religieuze context. Ik sloeg de Dikke Van Dale erop na en die gaf aan: 1 het eeuwig heil deelachtig, gered worden van het eeuwige verderf, zijn ziel redden zedelijk gelukkig.

Eigenlijk wensen we elkaar dus eeuwig geluk toe in de vorm van geestelijk licht; bevrijding van last of druk door het goede te doen en te denken (= zedelijk gelukkig). Dat doet me dan weer heel erg denken aan het begrip Nirwana of Nibbana  in het boeddhisme: het opgaan in de oneindigheid, de hoogste staat van verlichting die een mens kan bereiken, een toestand van volkomen rust.

Dat kan de bedoeling toch niet zijn?

Sowieso valt het me vaak op dat religieuze stromingen vooral in de basis veel overeenkomsten hebben en dezelfde weg wijzen, namelijk het pad van liefde. ‘Wees zuiver van hart’ zei Jezus. ‘Handel juist en zuiver het hart’ zei de Boeddha. Daarmee kan het toch nooit de bedoeling zijn, van welk geloof dan ook, om elkaar naar het leven te staan?

Gisteren werden we weer opgeschrikt door de zeer gewelddadige aanslagen op onder meer drie rooms-katholieke kerken in het overwegend boeddhistische Sri Lanka. De aanslagen zijn nog niet opgeëist, maar men gaat ervan uit dat een islamitische terreurgroep verantwoordelijk is voor deze gruweldaad. Ik vraag me af welke God oproept tot zulke geweldpleging. Volgens mij geen enkele. Het zijn de mensen die uit naam van hun geloof menen het recht te hebben anderen hun vrijheid of zelfs hun leven te ontnemen.

Islam ≠ terrorisme

Ik moet mezelf er soms nadrukkelijk aan helpen herinneren dat hoewel vrijwel elke terrorist zichzelf moslim noemt, het omgekeerde beslist niet het geval is: niet elke moslim is een terrorist. De meesten niet feitelijk. We zijn allemaal mensen, op zoek naar liefde en geluk. Ik hoop dat ons verlangen naar verbinding uiteindelijk groot genoeg is om de onderlinge verschillen te overbruggen, zodat iedereen ter wereld, ongeacht zijn of haar geloof, in zaligheid zal verkeren.

Voor nu, een zalig Pasen! ♥

Somewhere over the rainbow

Je zal maar homo zijn en in Brunei wonen.. Het zal je niet ontgaan zijn dat de sultan van Brunei deze week de de doodstraf door steniging heeft ingevoerd voor homo’s die seks met elkaar hebben. Een shockerend bericht natuurlijk, maar helaas is Brunei niet het enige land ter wereld waar homoseks strafbaar is. In de Amsterdam Rainbow Dress, een ontwerp van Mattijs van Bergen en Oeri van Woezik, zijn de vlaggen van maar liefst 72 landen verwerkt, waar homoseksualiteit opgenomen is in het wetboek van strafrecht. De jurk is bedoeld als oproep tot openheid en inclusiviteit.

Toch gloort er een zachter licht aan de horizon. In Sri Lanka is homoseks verboden volgens een Britse koloniale wet uit 1883. Recent hebben de juridische autoriteiten echter aangegeven hier verandering in aan te zullen brengen, om de positie van LGBT te verbeteren. Dit proces duurt misschien langer dan wenselijk is, maar hervormingen kosten nu eenmaal tijd.

Vlek, op vlek, op vlek

In Chicago werd Lori Lightfoot deze week verkozen tot nieuwe burgemeester. Ze is daarmee de eerste vrouwelijke, Afro-Amerikaanse, openlijk lesbische burgemeester van deze derde stad in de VS. Margriet van der Linden, zelf lesbisch, zei in haar talkshow treffend dat sommige mensen dat ‘vlek, op  vlek, op vlek’ zouden noemen, daarmee aangevend dat we er nog lang niet zijn op het gebied van (homo)emancipatie. Het is enerzijds inderdaad verheugend dat Lightfood is gekozen door de inwoners van Chicago. Tegelijkertijd is het pijnlijk dat dit voorpaginanieuws is vanwege haar sekse, raciale kenmerken en seksuele geaardheid.

Homo-emancipatie

Dat Nederland voortrekker is op het gebied van homo-emancipatie bleek weer eens bij het verschijnen van de nieuwste Donald Duck:  we zien een illustratie van een verliefd lesbisch stelletje dat romantisch dineert. Kijk, daar word ik nou vrolijk van! Ontroerd bijna,  omdat het blad hiermee reageert op een uitzending van het Jeugdjournaal, waarin de tienjarige Fenna, die twee vaders en twee moeders heeft, zich afvroeg waarom er in Duckstad alleen maar heterostelletjes wonen. Bravo Fenna!

download

Mini-jurk

Nee, we zijn er nog niet, ook niet in Nederland. Maar wat ben ik blij dat ik hier woon en niet in een van die 72 landen waar je niet ongestraft je geliefde mag beminnen als hij of zij toevallig van hetzelfde geslacht is als jij. Ik hoop dat de Amsterdam Rainbow Dress, hoe mooi ook, de komende jaren ingekort kan worden tot een mini-jurkje of, beter nog, gereduceerd wordt tot niets. Pas als het woord emancipatie, in welke context dan ook, uit het woordenboek verdwenen is en niemand meer beoordeeld wordt op uiterlijke kenmerken, is er sprake van echte gelijkwaardigheid in een inclusieve samenleving. Wishful thinking? ♥

Karma

Afgelopen week heb ik weer eens een boek over karma gelezen (A. Bodde, Karma en reïncarnatie). Met gemengde gevoelens, kan ik wel zeggen, want karma en ik staan op enigszins gespannen voet met elkaar. Op zich vind ik het principe van karma een aantrekkelijk idee, omdat het ervan uitgaat dat je oogst wat je zaait en dat wie goed doet, goed ontmoet. Dat klinkt heel rechtvaardig en belooft tegelijkertijd dat je leven maakbaar is, omdat je terug krijgt wat je erin stopt. Maar zo eenvoudig is het helaas niet.

We kennen allemaal wel voorbeelden van lieve, vreedzame mensen (om maar te zwijgen over onschuldige kinderen) die de meest vreselijke dingen meemaken. Hoe komen die aan zo’n negatief karma, vraag je je af. Dan wordt het konijn uit de hoge hoed getoverd: dat hebben ze opgebouwd in een vorig leven. Tja, op dat punt haak ik toch een beetje af, omdat ik niet overtuigd ben van het bestaan van reïncarnatie, zeker niet in de letterlijke betekenis van het woord: opnieuw in het vlees komen.

Wedergeboorte

In westerse (boeddhistische) kringen zijn er meer mensen die net als ik moeite hebben met het idee van reïncarnatie en die sowieso liever het begrip wedergeboorte hanteren. Waar reïncarnatie impliceert dat je opnieuw in een fysiek lichaam geboren wordt, is wedergeboorte ruimer interpreteerbaar. In die context spreekt vooral de leer van anatta mij aan. Anatta betekent ‘niet-zelf’, hetgeen duidt op het fenomeen dat het zelf als onveranderlijke constante niet bestaat. Al onze gedachten, gevoelens en waarnemingen verschijnen en verdwijnen weer. Niets heeft eeuwigheidswaarde. Daarom is het goed om je nergens aan te hechten of vast te klampen.

Wie dat doorziet en alles in het leven op die manier zonder oordeel kan beschouwen, is een vrij mens dat in dit leven als verlicht wezen opnieuw geboren wordt,  ontwaakt zo je wil. Het is die transformatie die tot de metaforische wedergeboorte leidt, wat volgens de Boeddha, de Ontwaakte, het doel in ieders leven zou moeten zijn: streven naar geluk, onafhankelijk van alle relatieve dingen, zodat we verlost worden van het lijden. Want alle lijden is verzet. Verzet tegen dat wat er is.

In contact met je boeddhanatuur

Gelukkig is het volgens de Boeddha himself geen probleem om niet in de meer vleselijke reïncarnatie te geloven . Hij onderwees namelijk dat iemands geloof minder belangrijk is dan zijn daden. Goede daden, hebben goede gevolgen, of je nu gelooft in reïncarnatie of niet. Zie onderstaand vers van Boeddha over karma.

Ik ben de eigenaar van mijn daden,
De erfgenaam van mijn daden,
Geboren door mijn daden,
Gerelateerd aan mijn daden.
En leef ondersteund door mijn daden.
Van elke daad die ik verricht,
Goed of slecht,
Daar ben ik erfgenaam van.
Zo zou een monnik steeds weer moeten reflecteren.
Boeddha (Anguttara Nikaya,I.87f)

Geen eenvoudige opdracht, maar wel een die leidt tot gemoedsrust. En als je dan soms even in contact komt met je eigen boeddhanatuur, dan voel je de allesomvattende eenheid van het grote niets. Een moment van kosmisch bewustzijn, dat het ego overstijgt.♥