Alle berichten door Elisabeth

Zalig Pasen, wat betekent dat eigenlijk?

Mijn man en ik wensten elkaar een zalig Pasen. Tegelijkertijd vroeg ik me af wat we elkaar daarmee nou precies toewensten. Ik bedoel, het is zalig weer deze paasdagen en het paasbrood smaakte ook zalig bij de brunch, maar ik nam aan dat dit niet helemaal de strekking van de paaswens is.

De betekenis

In mijn werk ben ik altijd bezig met taal, taal is echt een grote liefde van mij, dus ook in dit geval was ik benieuwd naar de exacte betekenis van het woord zalig, in de religieuze context. Ik sloeg de Dikke Van Dale erop na en die gaf aan: 1 het eeuwig heil deelachtig, gered worden van het eeuwige verderf, zijn ziel redden zedelijk gelukkig.

Eigenlijk wensen we elkaar dus eeuwig geluk toe in de vorm van geestelijk licht; bevrijding van last of druk door het goede te doen en te denken (= zedelijk gelukkig). Dat doet me dan weer heel erg denken aan het begrip Nirwana of Nibbana  in het boeddhisme: het opgaan in de oneindigheid, de hoogste staat van verlichting die een mens kan bereiken, een toestand van volkomen rust.

Dat kan de bedoeling toch niet zijn?

Sowieso valt het me vaak op dat religieuze stromingen vooral in de basis veel overeenkomsten hebben en dezelfde weg wijzen, namelijk het pad van liefde. ‘Wees zuiver van hart’ zei Jezus. ‘Handel juist en zuiver het hart’ zei de Boeddha. Daarmee kan het toch nooit de bedoeling zijn, van welk geloof dan ook, om elkaar naar het leven te staan?

Gisteren werden we weer opgeschrikt door de zeer gewelddadige aanslagen op onder meer drie rooms-katholieke kerken in het overwegend boeddhistische Sri Lanka. De aanslagen zijn nog niet opgeëist, maar men gaat ervan uit dat een islamitische terreurgroep verantwoordelijk is voor deze gruweldaad. Ik vraag me af welke God oproept tot zulke geweldpleging. Volgens mij geen enkele. Het zijn de mensen die uit naam van hun geloof menen het recht te hebben anderen hun vrijheid of zelfs hun leven te ontnemen.

Islam ≠ terrorisme

Ik moet mezelf er soms nadrukkelijk aan helpen herinneren dat hoewel vrijwel elke terrorist zichzelf moslim noemt, het omgekeerde beslist niet het geval is: niet elke moslim is een terrorist. De meesten niet feitelijk. We zijn allemaal mensen, op zoek naar liefde en geluk. Ik hoop dat ons verlangen naar verbinding uiteindelijk groot genoeg is om de onderlinge verschillen te overbruggen, zodat iedereen ter wereld, ongeacht zijn of haar geloof, in zaligheid zal verkeren.

Voor nu, een zalig Pasen! ♥

Somewhere over the rainbow

Je zal maar homo zijn en in Brunei wonen.. Het zal je niet ontgaan zijn dat de sultan van Brunei deze week de de doodstraf door steniging heeft ingevoerd voor homo’s die seks met elkaar hebben. Een shockerend bericht natuurlijk, maar helaas is Brunei niet het enige land ter wereld waar homoseks strafbaar is. In de Amsterdam Rainbow Dress, een ontwerp van Mattijs van Bergen en Oeri van Woezik, zijn de vlaggen van maar liefst 72 landen verwerkt, waar homoseksualiteit opgenomen is in het wetboek van strafrecht. De jurk is bedoeld als oproep tot openheid en inclusiviteit.

Toch gloort er een zachter licht aan de horizon. In Sri Lanka is homoseks verboden volgens een Britse koloniale wet uit 1883. Recent hebben de juridische autoriteiten echter aangegeven hier verandering in aan te zullen brengen, om de positie van LGBT te verbeteren. Dit proces duurt misschien langer dan wenselijk is, maar hervormingen kosten nu eenmaal tijd.

Vlek, op vlek, op vlek

In Chicago werd Lori Lightfoot deze week verkozen tot nieuwe burgemeester. Ze is daarmee de eerste vrouwelijke, Afro-Amerikaanse, openlijk lesbische burgemeester van deze derde stad in de VS. Margriet van der Linden, zelf lesbisch, zei in haar talkshow treffend dat sommige mensen dat ‘vlek, op  vlek, op vlek’ zouden noemen, daarmee aangevend dat we er nog lang niet zijn op het gebied van (homo)emancipatie. Het is enerzijds inderdaad verheugend dat Lightfood is gekozen door de inwoners van Chicago. Tegelijkertijd is het pijnlijk dat dit voorpaginanieuws is vanwege haar sekse, raciale kenmerken en seksuele geaardheid.

Homo-emancipatie

Dat Nederland voortrekker is op het gebied van homo-emancipatie bleek weer eens bij het verschijnen van de nieuwste Donald Duck:  we zien een illustratie van een verliefd lesbisch stelletje dat romantisch dineert. Kijk, daar word ik nou vrolijk van! Ontroerd bijna,  omdat het blad hiermee reageert op een uitzending van het Jeugdjournaal, waarin de tienjarige Fenna, die twee vaders en twee moeders heeft, zich afvroeg waarom er in Duckstad alleen maar heterostelletjes wonen. Bravo Fenna!

download

Mini-jurk

Nee, we zijn er nog niet, ook niet in Nederland. Maar wat ben ik blij dat ik hier woon en niet in een van die 72 landen waar je niet ongestraft je geliefde mag beminnen als hij of zij toevallig van hetzelfde geslacht is als jij. Ik hoop dat de Amsterdam Rainbow Dress, hoe mooi ook, de komende jaren ingekort kan worden tot een mini-jurkje of, beter nog, gereduceerd wordt tot niets. Pas als het woord emancipatie, in welke context dan ook, uit het woordenboek verdwenen is en niemand meer beoordeeld wordt op uiterlijke kenmerken, is er sprake van echte gelijkwaardigheid in een inclusieve samenleving. Wishful thinking? ♥

Karma

Afgelopen week heb ik weer eens een boek over karma gelezen (A. Bodde, Karma en reïncarnatie). Met gemengde gevoelens, kan ik wel zeggen, want karma en ik staan op enigszins gespannen voet met elkaar. Op zich vind ik het principe van karma een aantrekkelijk idee, omdat het ervan uitgaat dat je oogst wat je zaait en dat wie goed doet, goed ontmoet. Dat klinkt heel rechtvaardig en belooft tegelijkertijd dat je leven maakbaar is, omdat je terug krijgt wat je erin stopt. Maar zo eenvoudig is het helaas niet.

We kennen allemaal wel voorbeelden van lieve, vreedzame mensen (om maar te zwijgen over onschuldige kinderen) die de meest vreselijke dingen meemaken. Hoe komen die aan zo’n negatief karma, vraag je je af. Dan wordt het konijn uit de hoge hoed getoverd: dat hebben ze opgebouwd in een vorig leven. Tja, op dat punt haak ik toch een beetje af, omdat ik niet overtuigd ben van het bestaan van reïncarnatie, zeker niet in de letterlijke betekenis van het woord: opnieuw in het vlees komen.

Wedergeboorte

In westerse (boeddhistische) kringen zijn er meer mensen die net als ik moeite hebben met het idee van reïncarnatie en die sowieso liever het begrip wedergeboorte hanteren. Waar reïncarnatie impliceert dat je opnieuw in een fysiek lichaam geboren wordt, is wedergeboorte ruimer interpreteerbaar. In die context spreekt vooral de leer van anatta mij aan. Anatta betekent ‘niet-zelf’, hetgeen duidt op het fenomeen dat het zelf als onveranderlijke constante niet bestaat. Al onze gedachten, gevoelens en waarnemingen verschijnen en verdwijnen weer. Niets heeft eeuwigheidswaarde. Daarom is het goed om je nergens aan te hechten of vast te klampen.

Wie dat doorziet en alles in het leven op die manier zonder oordeel kan beschouwen, is een vrij mens dat in dit leven als verlicht wezen opnieuw geboren wordt,  ontwaakt zo je wil. Het is die transformatie die tot de metaforische wedergeboorte leidt, wat volgens de Boeddha, de Ontwaakte, het doel in ieders leven zou moeten zijn: streven naar geluk, onafhankelijk van alle relatieve dingen, zodat we verlost worden van het lijden. Want alle lijden is verzet. Verzet tegen dat wat er is.

In contact met je boeddhanatuur

Gelukkig is het volgens de Boeddha himself geen probleem om niet in de meer vleselijke reïncarnatie te geloven . Hij onderwees namelijk dat iemands geloof minder belangrijk is dan zijn daden. Goede daden, hebben goede gevolgen, of je nu gelooft in reïncarnatie of niet. Zie onderstaand vers van Boeddha over karma.

Ik ben de eigenaar van mijn daden,
De erfgenaam van mijn daden,
Geboren door mijn daden,
Gerelateerd aan mijn daden.
En leef ondersteund door mijn daden.
Van elke daad die ik verricht,
Goed of slecht,
Daar ben ik erfgenaam van.
Zo zou een monnik steeds weer moeten reflecteren.
Boeddha (Anguttara Nikaya,I.87f)

Geen eenvoudige opdracht, maar wel een die leidt tot gemoedsrust. En als je dan soms even in contact komt met je eigen boeddhanatuur, dan voel je de allesomvattende eenheid van het grote niets. Een moment van kosmisch bewustzijn, dat het ego overstijgt.♥

 

Verlangen naar anders

Het valt mij op dat zo veel mensen verlangen naar iets anders dan wat er is. Dat zie ik in het klein, bij de mensen om me heen, en dat zie ik in groter verband, kijkend naar de (inter)nationale politiek. Weinigen lijken zich te realiseren dat het ware geluk binnen handbereik ligt. Het doet me denken aan het boeddhistische verhaal over de bedelaar, die zonder het te beseffen jarenlang op een kist gevuld met goud zat.

Wie tevreden en dankbaar is, ervaart innerlijke rust. Innerlijke rust is het werkelijke goud. Niet voor niets is verlangen een van de drie vergiften in het boeddhisme. Verlangen leidt tot ontevredenheid in het hier en nu. Verlangen is de loodzware last van lijden.

Was mijn partner maar…

Denk je dat je gelukkiger zult zijn als je partner begripvoller, liever, sportiever of sexyer is? Helaas. Zodra je wens vervult is, dient zich je volgende droom aan, die opnieuw leidt tot een onvervuld verlangen. Bovendien besteed je daarmee je eigen geluk uit aan een ander, die dan verantwoordelijk is voor jouw geluksgevoel. Zo maak je jezelf tot slachtoffer en hoef je niet bij jezelf naar binnen te kijken, terwijl zich daar juist die kist met goud bevindt.

Je kunt na een dag werken naar huis rijden en denken: nou, hij zal wel weer op zijn luie kont in de bank hangen. Je kunt ook denken: hopelijk heeft hij een goede dag gehad en gaan we gezellig samen eten. Je partner verandert niet door de ene of de andere gedachte van jou, maar je manier van thuiskomen wordt er wel door bepaald. Het is jouw perceptie die de situatie kleurt. Ik weet wel waar ik gelukkiger van word.

Projectie

Het gevoel van onvrede dat veel mensen ervaren, is in werkelijkheid omgevormde zelfafwijzing. Ze projecteren hun diepste gevoelens van angst en onzekerheid op iemand anders, vaak hun partner, en verwachten dat die hen gelukkig zal maken. Dat is natuurlijk een irreële wens, want niemand kan een ander mens gelukkig maken, hooguit kortstondig. Deze verwachting leidt onherroepelijk tot teleurstelling en verwijten en de onjuiste gedachte dat als de partner maar zus of zo zou zijn, alles beter werd.

Sommigen beginnen reikhalzend uit te kijken naar een andere man of vrouw, die wel over de begeerlijke eigenschappen beschikt. Degenen die blijven, vluchten vaak in allerlei afleiding zoals overmatig sporten, drankmisbruik, buitensporig shopgedrag, overeten en andere ongezonde gedragingen of verslavingen. Ze laven zich aan vluchtige, wereldse genoegens, waarvan het bevrijdende effect binnen de kortste keren verdwenen is. Alles om maar te ontkomen aan de angst voor teleurstelling, verveling en sleur, die eigenlijk de angst is voor het leven zelf. Alleen wordt het gapende gat van de hunkering daarmee nooit blijvend gevuld, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat, met een patroon van dissociatie, dat leidt tot oppervlakkigheid.

De schat ontdekken

Je gaat het geluk niet vinden met een ander huis, een verre reis of een verleidelijke partner. En in groter verband gaan de  FvD-stemmers het geluk niet vinden door blind te vertrouwen op de Thierry Baudets in deze wereld, die balkend hun waarheid verkondigen. Wie steeds denkt dat het anders of beter moet en daar anderen verantwoordelijk voor houdt, gaat voorbij aan de schoonheid van alledag en aan zijn eigen verantwoordelijkheid om de schat te ontdekken waar hij elke dag bovenop zit. Tevredenheid en dankbaarheid zijn zowel de weg als de bestemming.♥

Week Zonder Vlees

Van 11 t/m 17 maart is de tweede editie van de Nationale Week Zonder Vlees. De teller staat inmiddels op 56.481 mensen die zich hebben aangemeld, en deze week dus geen vlees op het menu zetten.  Volgens de organisatie resulteert dit in 43.490 kilo dierenvlees dat niet gegeten wordt, 7.342.530 liter water dat niet verbruikt wordt en 751.197 kilo CO2 die niet uitgestoten wordt. Dat zijn duizelingwekkende aantallen, die tot de verbeelding spreken.

Geflatteerde cijfers

Laat ik voorop stellen dat ik een dergelijk initiatief toejuich, omdat ik denk dat het een positieve ontwikkeling is dat steeds meer mensen bewust eten. Minder vlees en vis eten hoort daar voor mij als vanzelfsprekend bij. Maar de bovengenoemde cijfers van de besparing die dat op zou leveren, zijn volgens mij geflatteerd. Die deelnemers eten gedurende deze week natuurlijk niet niets en de productie van plantaardig voedsel leidt ook tot CO2-uitstoot en verbruik van water. Correcter zou zijn om de milieulasten van vegetarisch eten af te zetten tegen de milieulasten van een week vlees eten, zodat je de daadwerkelijke besparing in kaart brengt. Want dat het besparing oplevert, daarvan ben ik wel overtuigd.

Over stiertjes en haantjes

Een ander punt van overweging is meer praktisch van aard: als steeds meer mensen vegetarisch eten, wat heeft dat dan voor gevolg voor het consumeren van zuivel en eieren? Voor de productie van zuivel en eieren zijn immers respectievelijk koeien en hennen nodig. Wil een koe melk blijven geven, dan zal zij met enige regelmaat een kalfje moeten krijgen. De helft van die kalfjes betreft stiertjes. Wat moet er met die stiertjes gebeuren als zoveel mensen vegetariër zijn? Een vergelijkbaar probleem doet zich voor bij het pluimvee. Hennen zullen wel eieren blijven leggen, maar om een nieuwe generatie kippen te krijgen, moeten er eieren uitgebroed worden, waarbij de helft van de kuikens haan zal zijn. Kunnen we dus onze beker melk en ons eitje voortaan ook beter laten staan?

photo-1452967712862-0cca1839ff27

Overtuigd flexitariër

Nee hoor, dat hoeft zeker niet. De organisatie van de Nationale Week Zonder Vlees wil een flexitarisch eetpatroon promoten: hierin worden vlees en vis structureel afgewisseld met vegetarische of plantaardige gerechten. En laat dat nou net in mijn straatje passen; de gulden middenweg wat mij betreft. Als we met z’n allen een paar keer per week vegetarisch eten, wordt de milieudruk al aanzienlijk minder. Die variatie is goed voor mens, dier en moeder aarde en mede daarom ben ik overtuigd flexitariër. Want laat ik eerlijk zijn: het milieu is hartstikke belangrijk, maar daarnaast kan ik af en toe enorm genieten van een goed klaargemaakt, bij voorkeur biologisch stukje vlees. ♥

Ashes to ashes: de betekenis van Aswoensdag

 

Dat carnaval van oudsher een katholiek feest is dat de vastentijd inluidt, zou ik bijna vergeten wanneer ik kijk naar het overmatige alcoholgebruik dat er tegenwoordig kennelijk bijhoort. Als zelfs onze nationale volksheld, Marco Kroon, in opspraak is omdat hij tijdens carnaval een agent een kopstoot gegeven zou hebben, schiet het feest wat mij betreft zijn doel voorbij.

Afscheid van het vlees

Carne vale is Latijns en betekent afscheid van het vlees. In vroeger tijden was het de bedoeling tijdens deze dagen voldoende reserves op te bouwen voor de veertig dagen durende vastentijd (plus de zondagen voor Pasen) die erop volgde. Ik ben benieuwd hoeveel mensen daar nu nog aan meedoen na het vieren van carnaval, dat traditiegetrouw eindigt op de veelzeggende ‘dikke dinsdag’.

Vandaag, 6 maart, is het Aswoensdag, de woensdag na carnaval. Weet onze jeugd dat eigenlijk nog wel? Slechts weinig jongeren groeien vandaag de dag op met de symboliek van de christelijke tradities. Als kind ging ik met mijn ouders een askruisje halen in de kerk. De pastoor tekende met as, die afkomstig was van verbrande palmtakken van vorig jaar Palmpasen, een kruisje op mijn voorhoofd.

 

Waan van de dag

Een askruisje herinnert ons eraan dat we uit as gekomen zijn en dat we tot as terugkeren. Het wijst ons erop dat het leven vluchtig is en dat je een mens met beperkingen bent. Aswoensdag nodigt uit om even stil te staan bij de fouten die we misschien gemaakt hebben; as heeft ook een reinigende werking. Het is dus bij uitstek een dag voor een moment van bezinning en gelegenheid tot inkeer, iets wat er in de waan van de dag regelmatig bij inschiet.

Maar hoe mooi zou het zijn om dagelijks even stil te staan bij de vluchtigheid van het leven en dankbaar te zijn voor elke dag die je gegeven is? Vanuit deze dankbaarheid is het logisch om zo goed mogelijk om te gaan met die gift en er zuinig op te zijn. Een gezond leven is een gematigd leven. Overdaad schaadt en daar is carnaval naar mijn idee een goed voorbeeld van. Wie doorgaans zuinig omspringt met zijn lichaam, eet niet te veel en drinkt niet te veel, ook niet tijdens feestdagen, en heeft geen vastenperiode nodig. Wie daarnaast door bijvoorbeeld meditatie of gebed zijn hoofd helder maakt en liefdevolle intenties ontwikkelt, creëert een gezonde geest in een gezond lichaam; 365 dagen per jaar.

De middenweg is de weg tussen ascese en hedonisme zei ook de Boeddha. Dat pad naar verlichting wens ik iedereen toe en in het bijzonder Marco Kroon.♥

photo-1541270478303-b62955fb3f56

 

 

Schorpioengedrag

 

In een online artikel van Psychologie Magazine las ik het volgende verhaaltje:

De schorpioen wilde graag de rivier oversteken maar kon niet zwemmen, iets wat hij nooit zou toegeven. Hij vroeg aan de schildpad: “Beste schildpad, mag ik op je rug de rivier oversteken? “

De schildpad antwoordde: “Dat denk ik niet. Ik ken jou. Je bent een venijnig baasje. Je zal me vast en zeker steken. “

“Nee”, zei de schorpioen, “Dat zou ik toch nooit doen. Dan verdrinken we samen.

“De schorpioen heeft een punt, dacht de schildpad. Oké dan maar, klim maar op mijn rug.” Nadat de schorpioen op haar rug geklommen was, liet de schildpad zich in het water zakken.

Toen ze halverwege de rivier was voelde ze een steek in haar nek. Terwijl ze haar poten al voelde verlammen vroeg ze: “Maar schorpioen, waarom doe je dat nu? Je hebt me gestoken!.”

“Het is mijn natuur, ik kan niet anders,” antwoordde de schorpioen terwijl ze langzaam in het water verdwenen.

Ik denk aan de schorpioenen die ik op mijn rug heb gehad en die me in mijn nek gestoken hebben. Ik was een jaar of acht en fietste van school naar huis terug. De zon scheen door het bladerdak van de hoge eikenbomen die langs de route aan de Molenweg stonden. Vanuit het niets sprong een meisje tevoorschijn, trok me van mijn fiets, sleurde me naar de dichtstbijzijnde boom en sloeg me er keihard met mijn hoofd tegenaan. ‘Je hoeft niet te denken dat je alles mag en kan omdat je vader toevallig onderwijzer is’, krijste ze.

Schaamteloos

Ik kende haar wel: ze woonde aan het eind van de straat en zat op de andere school in het dorp, twee klassen hoger dan ik. Waarom had ze dit gedaan? Totaal ontredderd en met bloedend hoofd fietste ik door naar huis. Een uur en acht hechtingen later stond ik samen met mijn vader bij haar op de stoep. Ze ontkende alles. Zei zelfs dat ze geprobeerd had mij te helpen, toen ze had gezien dat een ander kind mij aanviel. Schaamteloos, terwijl mijn littekens na al die jaren nog steeds zichtbaar zijn.

13061960_10153871085679667_9008886766288736356_n

Hoewel subtieler en zonder fysiek geweld heb ik ook tegenwoordig nog last van schorpioenen die me in mijn nek willen steken. Het zijn mensen die dag in dag uit bezig zijn met uitoefenen van macht, om anderen te overheersen en onder controle te houden. Ze worden daarbij gedomineerd door hun ego, dat hun bewustzijn volledig overvleugelt. Het kunnen mannen en vrouwen zijn, maar in mijn specifieke situatie gaat het om een gevaarlijke vrouw met psychopathische kenmerken, zoals in verschillende onderzoeken beschreven:

  • is manipulatief
  • steelt en bedriegt
  • is verbaal agressief
  • sluit haar slachtoffers uit van sociale netwerken
  • flirt graag
  • is promiscue om economische en sociale voordelen te bereiken
  • is labiel
  • is jaloers
  • beschadigt zichzelf

Toxic

Ik heb inmiddels vrij veel over het onderwerp gelezen en weet dat het beste wat ik kan doen, is me zoveel mogelijk aan de invloedssfeer van giftige schorpioenen proberen te onttrekken. Praten heeft geen zin, omdat ze ieder vermogen tot zelfreflectie ontberen. Vechten is te gevaarlijk, omdat zij bereid zijn veel verder te gaan dan ikzelf. Afstand houden, dicht bij mezelf blijven en mijn innerlijke rust bewaren, zo blijf ik heel.

Het is de natuur van de schorpioen om te steken, ze kan niet anders.♥

12088515_1154811871225967_6150495168725338228_n-624x624

Over hoeradagen en jakkesdagen

Er zijn van die dagen waarop ik wakker word en denk: hoera! Er zijn ook dagen waarop ik wakker word en denk: jakkes. Meestal bevindt mijn gevoel zich bij het ontwaken ergens tussen deze twee uitersten, vaak wat dichter bij hoera dan bij jakkes. Vandaag bleek een uitgesproken jakkesdag. Ik merkte het gelijk toen ik wakker werd: een zwaar gevoel in mijn hoofd, sombere gedachten over de wereld en mezelf, en de behoefte om het dekbed over mijn hoofd te trekken en de hele dag in het donker te blijven liggen.

Gevoel van waardeloosheid

Toch maar zuchtend opgestaan en naar de badkamer gesloft voor een hopelijk verkwikkende douche. De warme waterstralen boden geen verlichting deze keer. Een mindful meditatie dan? Zittend op mijn kussen, in wat ik mijn zenkamer noem, probeerde ik mijn drukke geest te kalmeren door me op mijn ademhaling te concentreren. Het lukte niet. Steeds weer dwaalden mijn gedachten af naar de kleine en grote problemen in mijn leven. Een loodzwaar gevoel van waardeloosheid en mislukt zijn overviel me. Ik probeerde dat gevoel liefdevol toe te laten, omdat ik weet dat verzet hiertegen alleen maar tot meer weerstand en lijden leidt, maar het loste niet op.

Gedeprimeerd liep ik naar de keuken om ontbijt klaar te maken. De havermout was op en de melk bleek zuur te zijn. Er sprongen tranen in mijn ogen (normaal gesproken heb ik daar geen last van bij dit soort dingen, dus misschien moet ik wel ongesteld worden). Eerst maar eens de vaatwasser uitruimen. De glazen bakvorm van de quiche van gisteravond moest onderop een stapel andere schalen. Ik had geen zin om eerst de hele stapel uit het keukenkastje te halen en probeerde de quichevorm er zo onder te wrikken. Helaas kwam daarbij mijn middelvinger klem te zitten tussen de schalen en de bakvorm. Het deed echt zeer toen ik mijn vinger terugtrok, die donkerpaars aangelopen was. Nu liepen de tranen me echt over de wangen van pijn en frustratie.

Klein wonder

Kermend opende ik de koude kraan bij de gootsteen en hield mijn gekneusde vinger onder de straal. Terwijl ik daar stond te tieren en te jammeren, gleed mijn blik naar buiten, over de tuin die een kleurloze, troosteloze aanblik bood in het grauwe weer van vandaag. Toen gebeurde er een wondertje. Ineens zag ik midden tussen de terrastegels een piepklein, blauw viooltje zijn kopje oprichten. Het raakte me diep dat een zaadje kans had gezien om tussen de stenen wortel te schieten, en op deze grijze februaridag in alle eenvoud zulke schoonheid tentoonspreidde; het had zoiets dappers. Dat was het moment dat ik al mijn verzet voelde wegvloeien, mijn middelvinger kuste en een boterham met tevredenheid nam. Hoera! ♥

DSC01197

Mindfulness voor kinderen

In een tijdschrift las ik dat we 47% van onze tijd aan andere zaken denken, dan waar we op dat moment mee bezig zijn. Dat betekent dus dat we bijna de helft van onze tijd niet aanwezig zijn in het moment. Jammer, want ‘aandacht maakt alles mooier’ en ‘alles waar je aandacht aan geeft groeit.’

Dat niet alleen volwassenen moeite hebben met leven in het hier en nu, maar dat veel kinderen dit ook lastig vinden, ondervond ik regelmatig in de tijd dat ik nog in het basisonderwijs werkte: leerlingen die zich zorgen maakten, die piekerden, die slaapproblemen hadden.

 

Veel prikkels

De huidige tijd stelt hoge eisen aan kinderen. Ouders investeren veel in hun kinderen en hebben vaak hoge verwachtingen van hen. Daarbij groeien kinderen op in een prikkelrijke wereld, terwijl de meesten niet goed weten hoe ze die prikkels kunnen filteren. Daardoor raken steeds meer kinderen overbelast en ervaren ze lichamelijke spanning en psychische stress.

Een mogelijke oplossing zou naar mijn idee kunnen zijn, kinderen al op jonge leeftijd te leren hoe ze mindful in het leven kunnen staan. Dat is makkelijker dan je misschien denkt en er is niets zweverigs aan. Het betekent alleen maar dat je kinderen leert hun aandacht te houden bij waar ze mee bezig zijn, of dat nu rekenen, taal, tekenen, spelen of eten is. En daarvoor hoef je echt niet met je kids op een yogamatje of meditatiekussen te gaan zitten, al is daar natuurlijk niets mis mee.

Weinig hebben en veel doen

Hoe het ook kan, bewijzen de ouders die met hun kroost kamperen op de wintercamping in Zeewolde. In een filmpje van het NOS Journaal van afgelopen zaterdag, is te zien hoe zij de kou trotseren en, in een tent, van de winter en van elkaar genieten.  ‘Rooksignalen in de polder, twintig wigwams in Zeewolde met de wintergasten van wintercamping Wielewaal’, zo schetst de verslaggever een sfeerbeeld van wat een nieuwe trend blijkt te zijn.

Een vader: ‘Het is koud, dus je bent de hele dag bezig met vuurtje stoken, eten klaar maken. Je bent bezig met van alles, maar eigenlijk ook met niets.’ Een andere vader: ‘De lol is, denk ik, weinig hebben en veel doen.’ Een moeder: ‘Ik denk dat het een garantie is voor gezellig niets doen en dat dat wel een beetje rust geeft.’ Nog een wintergast: ‘Gewoon effe geen nieuws, dat is ook lekker.’ En de laatste: ‘We hebben zelfs geen wifi, en bereik met de telefoon is ook maar afwachten of je dat wel hebt hier.’

Wilde apengedachten

Wat mij betreft is dit een ultiem voorbeeld van mindfulness voor kinderen; aardser kan toch bijna niet? Vuurtje stoken, broodjes bakken boven het kampvuur, ravotten in de buitenlucht, samen spelletjes doen. Al je zintuigen gebruiken en niet afgeleid worden door smartphone of computerscherm. Reken maar dat je dan als kind geen tijd hebt om te piekeren en dat je ’s avonds als een blok in slaap valt. Misschien wel nadat je vader of moeder het prentenboek Aap en Panda, over wilde apengedachten, aan je voorgelezen heeft. ♥

Denk niet aan gisteren, straks of wat morgen staat gepland.
Denk liever aan vandaag, aan dit moment,
en geniet van de dingen waar je nu mee bezig bent 

Aap en Panda
Een aanrader!

 

De zeven hoofdzonden – 7. Acedia (gemakzucht, traagheid, luiheid)

Met de connotatie van deze laatste der zeven hoofdzonden heb ik een beetje moeite. Wat mij betreft spreken de andere zes (hoogmoed, hebzucht, lust, afgunst, onmatigheid en woede) voor zich, maar de negatieve interpretatie van Acedia wil ik toch even ter discussie stellen en op z’n minst nuanceren.

Werken is de norm

Wat is luiheid eigenlijk precies? Van Dale beschrijft lui in de eerste betekenis als zonder werklust, afkerig van werk of inspanning en in de tweede betekenis als niet spoedig overgaand tot het genoemde of bedoelde, geneigd uit te stellen.

Werken is dus de norm en uitstelgedrag is uit den boze. Dit blijkt ook uit een aantal gangbare spreekwoorden: arbeid adelt, ledigheid is des duivels oorkussen, hij is liever lui dan moe en het luie zweet eruit werken.

Ook de bijbel is duidelijk over luiheid in bijvoorbeeld Spreuken 6:6-11:

Ga tot de mier, gij luiaard,
zie haar wegen en word wijs

Of in Spreuken 10:4-5:

“Een trage hand maakt arm,
maar de hand des vlijtigen maakt rijk.
Wie verzamelt in de zomer, is een verstandig zoon;
wie slaapt in de oogsttijd,
is een zoon die zich schandelijk gedraagt.”

Druk = geluk?

Dit alles past natuurlijk uitstekend binnen het gedachtegoed van calvinistisch Nederland, waar het arbeidsethos sinds jaar en dag hoog is. Wie niet werkt heeft iets uit te leggen. We zijn met z’n allen drukker dan ooit. Vraag aan een willekeurige Nederlander hoe het met hem gaat en hij zal zeggen: ‘druk, druk, druk.’

De vraag is of al dat druk zijn geluk en voldoening oplevert. Schieten we niet te ver door in ons voortdurende streven naar meer, groter en rijker? Natuurlijk, de huur of hypotheek moet betaald, een tweede auto voor de deur is praktisch en de kinderen moeten lid zijn van verenigingen en clubjes en goed in de kleren zitten. Dus rennen en vliegen we maar door om steeds meer te bereiken, zonder te genieten van alle goede dingen die er al zijn, soms zelfs tot we helemaal burn-out zijn.

In groter verband  brengen we met ons streven naar ‘vooruitgang’ ook moeder Aarde veel schade toe. Zij raakt net als wijzelf overspannen, uitgeput en opgebrand. De massale acties van de jongeren in België stemmen mij in dit kader hoopvol. Zij maken zich terecht zorgen over het klimaat en milieu en pleiten voor een duurzamere samenleving. Het goede nieuws is dat de grote offers die we daarvoor zouden moeten brengen, volgens mij helemaal geen offers zijn. Heerlijk toch, om een tandje terug te mogen schakelen?

The Italian way

Zelf heb ik op dit moment geen betaald werk en ben zogezegd in between jobs, omdat ik andere, bewuste keuzes gemaakt heb. Natuurlijk heeft dat financiële consequenties, maar toch voel ik me rijker dan ooit: meer in verbinding met de natuur en het grotere geheel. Ik voldoe niet meer aan de verwachtingen van de maatschappij en dat mag je gerust lui of gemakzuchtig noemen, maar wat gun ik iedereen iets van die ‘luiheid’. Het zou wat mij betreft de nieuwe norm mogen worden. Dolce far niente,  zoals de Italianen zeggen, daar vaart iedereen wel bij, inclusief moeder Aarde. Dat is pas vooruitgang. ♥