Tagarchief: luiheid

De zeven hoofdzonden – 7. Acedia (gemakzucht, traagheid, luiheid)

Met de connotatie van deze laatste der zeven hoofdzonden heb ik een beetje moeite. Wat mij betreft spreken de andere zes (hoogmoed, hebzucht, lust, afgunst, onmatigheid en woede) voor zich, maar de negatieve interpretatie van Acedia wil ik toch even ter discussie stellen en op z’n minst nuanceren.

Werken is de norm

Wat is luiheid eigenlijk precies? Van Dale beschrijft lui in de eerste betekenis als zonder werklust, afkerig van werk of inspanning en in de tweede betekenis als niet spoedig overgaand tot het genoemde of bedoelde, geneigd uit te stellen.

Werken is dus de norm en uitstelgedrag is uit den boze. Dit blijkt ook uit een aantal gangbare spreekwoorden: arbeid adelt, ledigheid is des duivels oorkussen, hij is liever lui dan moe en het luie zweet eruit werken.

Ook de bijbel is duidelijk over luiheid in bijvoorbeeld Spreuken 6:6-11:

Ga tot de mier, gij luiaard,
zie haar wegen en word wijs

Of in Spreuken 10:4-5:

“Een trage hand maakt arm,
maar de hand des vlijtigen maakt rijk.
Wie verzamelt in de zomer, is een verstandig zoon;
wie slaapt in de oogsttijd,
is een zoon die zich schandelijk gedraagt.”

Druk = geluk?

Dit alles past natuurlijk uitstekend binnen het gedachtegoed van calvinistisch Nederland, waar het arbeidsethos sinds jaar en dag hoog is. Wie niet werkt heeft iets uit te leggen. We zijn met z’n allen drukker dan ooit. Vraag aan een willekeurige Nederlander hoe het met hem gaat en hij zal zeggen: ‘druk, druk, druk.’

De vraag is of al dat druk zijn geluk en voldoening oplevert. Schieten we niet te ver door in ons voortdurende streven naar meer, groter en rijker? Natuurlijk, de huur of hypotheek moet betaald, een tweede auto voor de deur is praktisch en de kinderen moeten lid zijn van verenigingen en clubjes en goed in de kleren zitten. Dus rennen en vliegen we maar door om steeds meer te bereiken, zonder te genieten van alle goede dingen die er al zijn, soms zelfs tot we helemaal burn-out zijn.

In groter verband  brengen we met ons streven naar ‘vooruitgang’ ook moeder Aarde veel schade toe. Zij raakt net als wijzelf overspannen, uitgeput en opgebrand. De massale acties van de jongeren in België stemmen mij in dit kader hoopvol. Zij maken zich terecht zorgen over het klimaat en milieu en pleiten voor een duurzamere samenleving. Het goede nieuws is dat de grote offers die we daarvoor zouden moeten brengen, volgens mij helemaal geen offers zijn. Heerlijk toch, om een tandje terug te mogen schakelen?

The Italian way

Zelf heb ik op dit moment geen betaald werk en ben zogezegd in between jobs, omdat ik andere, bewuste keuzes gemaakt heb. Natuurlijk heeft dat financiële consequenties, maar toch voel ik me rijker dan ooit: meer in verbinding met de natuur en het grotere geheel. Ik voldoe niet meer aan de verwachtingen van de maatschappij en dat mag je gerust lui of gemakzuchtig noemen, maar wat gun ik iedereen iets van die ‘luiheid’. Het zou wat mij betreft de nieuwe norm mogen worden. Dolce far niente,  zoals de Italianen zeggen, daar vaart iedereen wel bij, inclusief moeder Aarde. Dat is pas vooruitgang. ♥